Email : hcothai@gmail.com


บทความ       << ย้อนกลับไปหน้าที่แล้ว ::

:: รศ.นพ.พิทยา จารุพูนผล คณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ::

บทความจาก : ลงบทความเมื่อ : 11 มิถุนายน 2555  เวลา: 18:58 น.
จำนวนผู้อ่านบทความนี้ : 1 ครั้ง

 รศ.นพ.พิทยา จารุพูนผล     คณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

 

ข้อคำถาม

"ประเด็นที่เขาเห็นว่า ร่าง พ.ร.บ.วิชาชีพสาธารณสุขไม่สมควรผ่านเป็นกฎหมาย คือ องค์ความรู้ที่นักวิชาการสาธารณสุข หรือผู้ปฏิบัติงานสาธารณสุขใช้ปฏิบัติงานในการส่งเสริม ป้องกัน ควบคุมโรคอยู่ในปัจจุบันนั้นไม่ใช่วิชาชีพ ส่วนที่เป็นวิชาชีพคือส่วนทับซ้อนกับงานเวชกรรมที่กระทำต่อมนุษย์ ซึ่งก็คืองานวิชาชีพเวชกรรม

๑. ในฐานะที่ท่านเป็นคณบดี/นักวิชาการด้านนี้ ท่านมีความเห็นว่า งานสาธารณสุขที่นักวิชาการ/พนักงานสาธารณสุขปฏิบัติอยู่นี้เป็นวิชาชีพหรือไม่ เพราะเหตุใด


ความเป็นวิชาชีพ

 

๑.      ต้องมีสมาชิกที่มีการประปฏิบัติหรือประกอบอาชีพ ที่สอดคล้องในบริบทกิจกรรมเดียวกัน ซึ่งงานทางด้านสุขภาพ มีหลายบริบทสาขาวิชาชีพที่เกี่ยวข้องกับการแพทย์สาธารณสุข มีความเป็นวิชาการที่มีการศึกษาและฝึกปฏิบัติที่ต้องฝึกอบรมออกมาเป็นผู้เชี่ยวชาญ ผู้ชำนาญการ และสามารถให้คำปรึกษาในเรื่องที่เป็นบริบทวิชาชีพ ดังนี้การเรียนการสอนด้านวิชาชีสาธารณสุข ได้เริ่มเป็นหลักฐานเมื่อครั้งสมเด็จพระมหิตลาธิเบศรอดุลยเดชวิกรมพระบรมราชชนก ทรงเล็งเห็นความสำคัญในการสาธารณสุขโดยทรงศึกษาวิชาชีพสาธารณสุขและสำเร็จการศึกษาทางด้านสาธารณสุขเมื่อวันที่ ๑๐กันยายน๒๔๖๔ จากมหาวิทยาลัยฮาร์วาดประเทศสหรัฐอเมริกา และทรงวางรากฐานการศึกษาทางด้านนี้ด้วยการส่งนักเรียนทุนส่วนพระองค์เพื่อมาวางรากฐานการศึกษาวิชาชีพด้านสาสาธารณสุขในประเทศไทย และต่อมาพัฒนามาเป็นคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ ๑ ตุลาคม๒๔๙๑ ปัจจุบันคือมหาวิทยาลัยมหิดล ทั้งนี้มีหลักสูตรวิชาชีพสาธารณสุขศาสตร์ระดับปริญญาตรีโทและเอก ทั้งหลักสูตรไทยและนานาชาติ มีสมาคมวิชาชีพที่เกี่ยวข้องในฐานะภาคีเครือข่ายทั้งระดับประเทศและสากล (ThaiPHEIN,SEAPHEIN,APACPH ,WHO  และมีจรรยาบรรณวิชาชีพสาธารณสุข


การดำเนินกิจกรรมดูแลสุขภาพมี ๓ ระดับการป้องกันคือ

๑.๑. ป้องกันระดับปฐมภูมิ (Primary prevention) เป็นการเน้นส่งเสริมสุขภาพก่อนมีพยาธิสภาพหรือก่อนป่วย และการป้องกันโดยที่เป็นการเฉพาะเจาะจงเช่นการฉีดวัคซีน

๒.๒. ป้องกันระดับทุติภูมิ (Secondary prevention) เป็นการตรวจคัดกรองวินิจฉัยโรคและการให้การรักษาโรคเมื่อคัดกรองหรือวินิจฉัยได้


        ๒.๓. ป้องกันระดับตติยภูมิ (Tertiary prevention) เป็นการป้องกันการสูญเสียชีวิตการป้องกันความพิการ และการฟื้นฟูสุขภาพและจัดหาอาชีพเพื่อคุณภาพชีวิตที่เหมาะสม

 

นอกจากนี้การจัดการสิ่งแวดล้อม ระบบบำบัดและงานด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัย รวมถึงงานฟื้นฟูด้านโภชนาการ การเฝ้าระวังโรคและการใช้องค์ความรู้ด้านเครื่องมือในการส่งเสริมเฝ้าระวังบริหารงานสาธารณสุขเช่นงานระบาดวิทยา โดยเน้นชุมชนเป็นหลักของการพัฒนา 

 

สรุปการสาธารณสุข เป็นวิชาชีพ ด้วยเหตุผล

 

·       มีหลักสูตรการเรียนการสอนตามมาตรฐานสากลครอบคลุมระดับปริญญาตรีโทเอก มีกระบวนการฝึกทักษะการเรียนเพื่อเป็นวิชาชีพ เน้นการส่งเสริมสุขภาพทุกด้านและเฝ้าระวังและสืบค้นปัญหาการระบาด

·       มีสมาชิกวิชาชีพมีเครือข่ายวิชาชีพทั้งระดับชาติและนานาชาติ มีประวัติการวางรากฐาน การพัฒนา การเตรียมความพร้อมด้านการศึกษาวิชาชีพด้านสาธารณสุขจากสมเด็จพระราชบิดาแห่งการสาธารณสุขไทย

·       การมีสภาวิชาชีพประชาชนได้ประโยชน์สูงสุดเพื่อเป็นการพัฒนาคุ้มครองผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและพัฒนาวิชาชีพอย่างยั่งยืนเพื่อคุณภาพชีวิตของประชาชนโดยรวม โดยเน้นชุมชน เน้นส่งเสริมสุขภาพที่เป็นวิชาชีพที่ไม่มีเจ้าภาพหลักเพราะเป็นชุมชนและสิ่งแวดล้อม ( Population base ,Environment )

·       วิชาชีพสาธารณสุขเป็นหนึ่งในศาสตร์ด้านสาขาสุขภาพที่เน้นความเป็นวิชาชีพสร้างเสริมสุขภาพและดูแลสิ่งแวดล้อมตลอดอาชีวอนามัยและความปลอดภัย เป็นหลัก ไม้ซ้ำซ้อนกับสาขาสุขภาพอื่นแต่อาจมีการคาบเกี่ยวเพื่อพัฒนาและเพื่อส่งต่อหรือเพิ่มเสริมข้อมูลเพื่อวางมาตรการอย่างเหมาะสมในมิติหลักการทางด้านระบาดวิทยา          ( Host,Agent,Environment )

·       ขอให้พิจารณาตามหลักเหตุผลและเป็นธรรมภิบาลที่ครอบคลุมทั้งหกเรื่องคือ ความรับผิดชอบ ประสิทธิทธิภาพประโยชน์ ความโปร่งใสตรวจสอบได้ รัฐธรรมนูญระเบียบกฎหมายกติหาสังคมและหลักคุณธรรม

·       ขอให้พิจารณาตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงคือการมีสภาวิชาชีพเกิดประโยชน์ต่อประชาชนอย่างไรในเรื่อง หลักเหตุผล หลักความพอเพียง หลักภูมิคุ้มกันโดยผ่านเงื่อนไข ความรู้และความดี

 

๒.     ท่านสนับสนุนให้มี พ.ร.บ วิชาชีพการสาธารณสุขนี้หรือไม่ เพราะเหตุใด
 

ในนามของคณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
ในนามของประธานที่ประชุมคณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร์แห่งประเทศไทย
ในนามของประธานเครือข่ายสถาบันการศึกษาในภูมิภาคเอเซียอาคเนย์ (SEAPHEIN,  South East Asian Public Health Education Institute Network) ๑๑ประเทศกว่า๕๐สภาบันการศึกษา
ในนามของผู้รั้งตำแหน่งประธาน(President elected) ของเครือข่ายสาธารณสุขในภูมิภาดเอเซียแปซิฟิค(APACPH, Asia Pacific Academic Consortium for Public Health )
ในนามผู้เชี่ยวชาญด้านแพทย์นายแพทย์พิทยา จารุพูนผล
ในนามผู้เชี่ยวชาญด้านสัตวแพทย์นายสัตวแพทย์พิทยา จารุพูนผล
ในนามนิติศาสตร์บัณฑิต นายพิทยา จารุพูนผล
และในนามประชาชนคนไทยคนหนึ่งนายพิทยา จารุพูนผล
ข้าพเจ้าขอสนับสนุนสภาวิชีพด้านสาธารณสุข

 

ดร.นพ.ภูดิท เตชาติวัฒน์    คณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร

๑.      ในฐานะที่ท่านเป็นคณบดี/นักวิชาการด้านนี้ ท่านมีความเห็นว่า งานสาธารณสุขที่นักวิชาการ/พนักงานสาธารณสุขปฏิบัติอยู่นี้เป็นวิชาชีพหรือไม่ เพราะเหตุใด

ลักษณะงานของนักวิชาการ/เจ้าพนักงานสาธารณสุขที่ปฏิบัติงานที่สถานีอนามัยหรือศูนย์สุขภาพชุมชนหรือโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล มีหลายลักษณะ ซึ่งประกอบด้วยหลายงาน ทั้งการให้บริการทางการแพทย์ การบริการทางการพยาบาล การบริการส่งเสริมสุขภาพ และปฏิบัติงานในฐานะนักสาธารณสุขซึ่งเป็นการทำการวิจัย รวมถึงการบังคับใช้กฎหมาย               ในส่วนของบริการทางการแพทย์และพยาบาล รวมถึงบริการอนามัยชุมชน เช่น การให้วัคซีน การดูแลผู้ป่วยที่บ้าน ซึ่งจำเป็นต้องดำเนินการเนื่องจากการขาดแคลนแพทย์และพยาบาล ในปัจจุบันทำภายใต้การดูแลของนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด (ตามกฎหมาย) แต่ในทางปฏิบัติ ไม่มีแพทย์หรือเจ้าหน้าที่อื่นๆมาควบคุมการปฏิบัติงาน ซึ่งลักษณะของงานดังกล่าวที่ทำแทนวิชาชีพอื่นเนื่องจากความจำเป็นนั้น เป็นงานที่ต้องการการมีมาตรฐานการทำงานและต้องมีจริยธรรมในการปฏิบัติงาน ซึ่งควรเข้าข่ายการปฏิบัติงานในลักษณะวิชาชีพ

 

๒.    ท่านสนับสนุนให้มี พ.ร.บ วิชาชีพการสาธารณสุขนี้หรือไม่ เพราะเหตุใด

ผมสนับสนุนการมีพรบ.วิชาชีพของผู้ที่ต้องดำเนินการในการให้บริการสุขภาพทุกประเภทแก่มนุษย์ เนื่องจากจำเป็นต้องมีการควบคุมการปฏิบัติงานให้เป็นไปตามมาตรฐานและการมีจริยธรรม เพื่อเป็นกระบวนการในการคุ้มครองผู้บริโภค     ในเรื่องของการมีพรบ.วิชาชีพ จำเป็นจะต้องมีการดำเนินการให้ครอบคลุมถึงการพัฒนามาตรฐานในการทำงาน มาตรฐานในการศึกษา รวมถึงการวิจัยในการพัฒนามาตรฐานการทำงาน การให้บริการสุขภาพ และการพัฒนามาตรฐานในการศึกษาด้วย    สิ่งที่จะต้องมีคือการทำ continuing eduction หรือ เรียกว่า continuing public health education ก็ได้ ซึ่งพรบ.วิชาชีพใหม่นี้ควรจะต้องพูดถึงเรื่องนี้ไว้ให้ชัดเจน

 

 

 

 

 

 

 

ผศ.ดร.สมศักดิ์  พิทักษานุรัตน์       คณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร์  มหาวิทยาลัยขอนแก่น

 

๑. ในฐานะที่ท่านเป็นคณบดี/นักวิชาการด้านนี้ ท่านมีความเห็นว่า งานสาธารณสุขที่นักวิชาการ/พนักงานสาธารณสุขปฏิบัติอยู่นี้เป็นวิชาชีพหรือไม่ เพราะเหตุใด

นักสาธารณสุขหรือนักวิชาการสาธารณสุขเป็นวิชาชีพที่สำคัญต่อชีวิตของประชาชนตั้งแต่เกิดจนตายต้องใช้องค์ความรู้ด้านต่างๆเพื่อให้ประชาชนจัดการกับสภาพแวดล้อมในที่อยู่อาศัย การบริโภคอาหารที่ถูกต้องครบถ้วนเพื่อสุขภาพที่ดีทั้งในภาวะปกติและเจ็บป่วยสำหรับคนวัยต่างๆตั้งแต่ทารกจนวัยชรา นักวิชาการสาธารณสุขต้องมีความรู้ในศาสตร์ต่างๆอย่างถ่องแท้จึงจะสามารถบูรณาการองค์ความรู้เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านพฤติกรรม การรับรู้การป้องกันโรคการปฏิบัติตัวที่ถูกต้อง

สิ่งที่สำคัญอีกประการหนึ่งคือวิชาชีพนี้ต้องมีคุณธรรมและจริยธรรมเพราะการให้ความรู้คำแนะนำต่างๆทั่้งในระดับบุคคลและสาธารณะจะมีผลต่อชีวิตและทรัพย์สินของบุคคลและสาธารณะ

การดูแลสุขภาพโดยองค์รวมจึงต้องใช้ผู้ที่มีวิชาชีพสาธารณสุข

 

๒.     ท่านสนับสนุนให้มี พ.ร.บ วิชาชีพการสาธารณสุขนี้หรือไม่ เพราะเหตุใด

ในฐานะประชาชนขอสนับสนุนให้มีกฎหมายวิชาชีพสาธารณสุขเพื่อประชาชนจะได้มีคุณภาพชีวิตที่ดีถ้ามีการควบคุมคุณภาพหรือมาตรฐานวิชาชีพเพราะองค์กรผู้รับผิดชอบจะดูแลกำหนดให้คำแนะนำในการผลิตบัณฑิตของสถาบันการศึกษาต่างๆ การมีการควบคุมวิชาชีพเช่นวิชาชีพอื่นๆเป็นการยกระดับมาตรฐานการศึกษา. มาตรฐานวิชาชีพและคุณภาพชีวิตของประชาชนที่ดี

 

 

ผศ.ดร.สงครามชัย   ลีทองดี   คณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร์  มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

 

๑. ในฐานะที่ท่านเป็นคณบดี/นักวิชาการด้านนี้ ท่านมีความเห็นว่า งานสาธารณสุขที่นักวิชาการ/พนักงานสาธารณสุขปฏิบัติอยู่นี้เป็นวิชาชีพหรือไม่ เพราะเหตุใด

งานสาธารณสุขเป็นการงานที่กระทำต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อมของมนุษย์เพื่อการป้องกันโรค การสร้างเสริมสุขภาพดีและการควบคุมปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพที่จะเกิดอันตรายหรือผลกระทบที่ไม่ดีต่อสุขภาพของมนุษย์ มีความจำเป็นต้องการบุคคลที่ศึกษาเรียนรู้มาในการงานด้านนี้โดยเฉพาะ และการปฏิบัติของบุคคลเหล่านี้จำเป็นต้องอาศัยความเชี่ยวชาญการชำนาญหรือการฝึกฝนโดยเฉพาะที่แตกต่างจากบุคคลทั่วไป การปฏิบัติหน้าที่ของนักวิชาการหรือเจ้าพนักงานด้านสาธารณสุขทุกวันนี้ยังขาดการดำเนินงานที่ครอบคลุมงานสาธารณสุขด้วยเหตุผลสำคัญที่ยังไม่มีการควบคุมมาตรฐานการงานด้านนี้อย่างเป็นระบบและจริงจัง การทำงานเท่าที่เป็นอยู่ในจึงยังไม่ครอบคลุมบทบาทของการเป็นวิชาชีพ ด้วยเหตุนี้จึงสมควรมีการตรากฎหมายวิชาชีพเพื่อการสร้างมาตรฐานและการควบคุมกำกับที่ดีโดยกลุ่มผู้ประกอบวิชาชีพด้วยกันเอง

 

๒.     ท่านสนับสนุนให้มี พ.ร.บ วิชาชีพการสาธารณสุขนี้หรือไม่ เพราะเหตุใด

ได้กล่าวแล้วว่าสมควรมีกฎหมายวิชาชีพด้านสาธารณสุขด้วยเหตุผลการควบคุมมาตรฐานและการดูแลกันเองโดยกลุ่มวิชาชีพ อันเป็นการคุ้มครองสวัสดิภาพและสิทธิทางด้านสุขภาพของประชาชน หากไม่มีกฎหมายหรือการคุ้มครองด้านนี้รัฐเองจะละเว้นการดำเนินงานตามบทบัญญัติที่กำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญที่ว่ารัฐจะต้องจัดบริการสาธารณสุขที่ดีและมีคุณภาพให้กับประชาชน

 

 

ผศ.นภาภรณ์ สันพนวัฒน์ คณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร์  มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี

๑. ในฐานะที่ท่านเป็นคณบดี/นักวิชาการด้านนี้ ท่านมีความเห็นว่า งานสาธารณสุขที่นักวิชาการ/พนักงานสาธารณสุขปฏิบัติอยู่นี้เป็นวิชาชีพหรือไม่ เพราะเหตุใด

เป็นจริง ๆเพราะถ้าพูดถึงงานสาธารณสุขมันก็ไม่ได้หมายความว่าให้สาขาวิชาชีพอื่นมาทำแทนได้ ถ้าทำแทนได้ก็หมายความว่าวิชาชีพนั้นก็ไม่จำเป็นต้องมี งานเรานี้หมายถึง ส่งเสริม ฟื้นฟู ป้องกัน รักษาพยาบาลแม้ว่างานรักษาจะคาบเกี่ยวกับของเวชกรรม แต่ว่าเราเป็นPrimary Health Care เราดูแลเบื้องต้นซึ่งถามว่าการแพทย์สามารถมาทำตรงนี้ได้หรือไม่ คำตอบคือทำไม่ได้ก็ต้องบุคลากรอย่างกลุ่มสาธารณสุขส่วนการส่งเสริม ฟื้นฟู ป้องกัน จริงๆแล้วมีความสำคัญมากในเรื่องของสุขภาพประชาชนถ้างาน 3 ส่วนนี้ไม่เกิดประชาชนก็จะอยู่อย่างไม่ปกติคือสุขภาพร่างกายไม่แข็งแรง โดยในฐานะที่อยู่ในสาขาวิชาชีพมานานก็ยังมองว่าภารกิจ 3 มิติเป็นสิ่งจำเป็นที่จะต้องมีวิชาชีพกำกับเพื่อเป้าหมายสุขภาพที่ดีของประชาชน

 

๒.     ท่านสนับสนุนให้มี พ.ร.บ วิชาชีพการสาธารณสุขนี้หรือไม่ เพราะเหตุใด

เห็นด้วย เพราะว่าการมีวิชาชีพก็จะเป็นเอกลักษณ์ของแต่ละวิชาชีพซึ่งหากด้านสาธารณสุข ที่ได้กล่าวไปแล้วว่างานก็เป็นเอกลักษณ์ของกลุ่มนักวิชาการสาธารณสุขและพนักงานสาธารณสุข ถ้าเราไม่มีวิชาชีพระบบก็จะไม่มีการพัฒนาสายวิชาชีพไปได้ด้วยดีแล้วงานด้านนี้อย่างที่บอกว่าสำคัญ ประชาชนที่จะอยู่ดีมีสุขหากไม่ได้รับบริการในมิติของการรักษาพยาบาล การส่งเสริมสุขภาพ การป้องกันโรค และการฟื้นฟูสุขภาพเบื้องต้น ประชาชนจะอยู่ดีมีสุขหรือไม่ เพราะฉะนั้นงานเหล่านี้มองว่าเป็นงานเฉพาะของสายวิชาชีพสาธารณสุขและบุคลากรกลุ่มนี้ก็ต้องทำงานหากไม่มีสิ่งที่จะพัฒนาให้กับกลุ่มนี้ให้เจริญก้าวหน้าก็เหมือนเป็นการปิดทองหลังพระ ในความเห็นส่วนตัวมองว่าจำเป็น น่าจะต้องมีเพราะว่าในสายวิชาชีพนี้ก็เหมือนการทำงานที่ใครจะทำก็ได้หรือไม่มีก็ได้ถ้าลองว่าไม่มีจะเป็นยังไงสุขภาพประชาชนเราเป็นส่วนหนึ่งพยาบาลก็ส่วนหนึ่งแพทย์ก็ส่วนหนึ่งถ้าไม่มีนักวิชาการสาธารณสุขถามว่าสุขภาพประชาชนตามแผนพัฒนาสุขภาพแห่งชาติจะเกิดขึ้นได้หรือไม่ “มันเกิดขึ้นไม่ได้นะ”ถูกหรือไม่ เราคงต้องอ้างถึงเหตุและผลเหล่านี้กระทรวงสาธารณสุขเองก็มีแผนนโยบายตามแผนพัฒนาสุขภาพแห่งชาติแล้วหากว่าบุคลากรเฉพาะแพทย์พยาบาลเท่านั้นจะทำได้หรือไม่ “ มันทำไม่ได้”  แล้วในเมื่อเราก็เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้สุขภาพประชาชนอยู่ดีมีสุขได้แล้วทำไมเราถึงจะไม่ใช่สายวิชาชีพหรือว่าเราเป็นได้แค่เพียงผู้ช่วยหรืออย่างไร



ดาวน์โหลดไฟล์: รศ.นพ.พิทยา จารุพูนผล คณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล