รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 มีเจตนารมณ์ที่มุ่งหวังให้เกิดการมี

ส่วนร่วมของประชาชนในการปกครองภายใต้ระบอบประชาธิปไตย ทั้งในระดับท้องถิ่น และระดับ

ประเทศ และนอกจากนี้ยังได้ให้ความสําคัญกับการกระจายอํานาจด้านการปกครองไปสู่ท้องถิ่น ซึ่ง

จะเห็นไดจากการกําหนดหมวด 5 แนวนโยบายพื้นฐานแหงรัฐ มาตรา 78 ซึ่งกําหนดวา “รัฐตอง

กระจายอํานาจใหทองถิ่นพึ่งตนเอง และตัดสินใจในกิจการทองถิ่นไดเอง พัฒนาเศรษฐกิจทองถิ่น

และระบบสาธารณูปโภค และสาธารณูปการ ตลอดทั้งโครงสรางพื้นฐานสารสนเทศในทองถิ่นให

ทั่วถึงและเทาเทียมกันทั่วประเทศ รวมทั้งพัฒนาจังหวัดที่มีความพรอมใหเปนองคกรปกครองสวน

ทองถิ่นขนาดใหญโดยคํานึงถึงเจตนารมณของประชาชนในจังหวัดนั้น”

นอกจากนี้ในดานการปกครองสวนทองถิ่น รัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย พุทธ

ศักราช 2540 ยังไดระบุไวในหมวด 9 รวมจํานวน 9 มาตรา อันเริ่มตั้งแตมาตรา 282 ถึง มาตรา 290

ซึ่งโดยรวมแลวพบวามาตราทั้งหมดกลาวถึงการที่รัฐจะตองใหความเปนอิสระแกทองถิ่นตามหลัก

แหงการปกครองตนเอง ตามความตองการของประชาชนในทองถิ่น โดยองคกรปกครองสวนทอง

ถิ่นจะมีอิสระในการกําหนดนโยบายการปกครอง การบริหารงานบุคคล การเงิน การคลัง และมี

อํานาจหนาที่ของตนเองโดยเฉพาะ โดยรัฐบาลเปนเพียงผูทําหนาที่ในการกํากับดูแลองคกรปก

ครองสวนทองถิ่นเทาที่จําเปนภายใตกรอบของกฎหมายเทานั้น

เพื่ออนุวัติตามรัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 มาตรา 284 จึงไดมี

การตราพระราชบัญญัติกําหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอํานาจใหแกองคกรปกครองสวนทอง

ถิ่น พ.ศ. 2542 ขึ้น ซึ่งมีสาระในการกําหนดอํานาจและหนาที่ในการจัดบริการสาธารณะระหวางรัฐ

กับองคกรปกครองสวนทองถิ่น และระหวางองคกรปกครองสวนทองถิ่นดวยกันเอง โดยพยายาม

ถายโอนภารกิจหนาที่หลายประการที่รัฐดําเนินการอยูในปจจุบัน และภารกิจเดียวกันนั้นเององคกร

ปกครองสวนทองถิ่นก็สามารถรับผิดชอบดําเนินการได รวมทั้งกําหนดใหมีการจัดสรรรายไดให

แกองคกรปกครองสวนทองถิ่นใหเหมาะสมกับภารกิจที่ไดรับมอบหมาย โดยกําหนดใหมีคณะ

กรรมการการกระจายอํานาจใหแกองคกรปกครองสวนทองถิ่นมีหนาที่จัดทําแผนการกระจาย

อํานาจใหแกองคกรปกครองสวนทองถิ่นและแผนปฏิบัติการกําหนดขั้นตอนการกระจายอํานาจให

แกองคกรปกครองสวนทองถิ่น

ปจจุบันแผนการกระจายอํานาจใหแกองคกรปกครองสวนทองถิ่น พ.ศ. 2543 ไดผานความ

เห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2543 และรายงานใหสภาผูแทนราษฎรและ

วุฒิสภาทราบเมื่อวันที่ 18 ตุลาคม พ.ศ. 2543 และ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2543 ตามลําดับ และแผนการ

กระจายอํานาจใหแกองคกรปกครองสวนทองถิ่นนี้ไดประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 17

วุฒิสาร ตันไชย, ผูชวยศาสตราจารย, การกระจายภารกิจหนาที่ไปสูองคกรปกครองสวนทองถิ่นยุค

ใหม , พิมพครั้งที่ 2 (กรุงเทพ ฯ : 2546)

มกราคม พ.ศ. 2544 แลวนั้น จึงนับไดวาแผนการกระจายอํานาจใหแกองคกรปกครองสวน

ทองถิ่น พ.ศ. 2543 เปนแนวทางและจุดเริ่มตนของพัฒนาการของการกระจายอํานาจใหแกองคกร

ปกครองสวนทองถิ่นอยางแทจริง

สาระสําคัญของแผนการกระจายอํานาจใหแกองคกรปกครองสวนทองถิ่น

แผนการกระจายอํานาจใหแกองคกรปกครองสวนทองถิ่น พ.ศ. 2543 มีหลักการอันเปน

กรอบความคิดที่สําคัญ 3 ประการ คือ

ประการแรก หลักความเปนอิสระขององคกรปกครองสวนทองถิ่น กลาวคือ ในการ

กระจายอํานาจใหแกองคกรปกครองสวนทองถิ่นตองคํานึงถึงการเปดโอกาสใหองคกรปกครอง

สวนทองถิ่นมีอิสระในการกําหนดนโยบายและการจัดบริการสาธารณะ ตลอดจนการบริหารภาย

ในองคกรปกครองสวนทองถิ่นอยางแทจริงภายใตความเปนรัฐเดียวและความมีเอกภาพของ

ประเทศ โดยมีสถาบันพระมหากษัตริยเปนประมุขแหงรัฐ

ดังนั้นการกระจายอํานาจจึงเสมือนเปนการมอบความรับผิดชอบในการจัดบริการสาธารณะ

ใหแกองคกรปกครองสวนทองถิ่นที่จะตองรับผิดชอบและตอบสนองความตองการของประชาชน

ในทองถิ่นไดอยางอิสระ มิใชเปนการมอบภารกิจที่รัฐเคยดําเนินการใหแกองคกรปกครองสวนทอง

ถิ่นเปนผูดําเนินการแทนเทานั้น

ประการที่สอง หลักความสัมพันธของการบริหารราชการแผนดิน กลาวคือ ในการกระจาย

อํานาจใหแกองคกรปกครองสวนทองถิ่นเปนการปรับบทบาท อํานาจ หนาที่ระหวางราชการ

บริหารสวนกลาง สวนภูมิภาค และสวนทองถิ่นใหม ซึ่งราชการบริหารสวนทองถิ่นจะทําหนาที่

เปนผูปฏิบัติการหลักในการดําเนินกิจการของรัฐ ในขณะที่ราชการบริหารสวนกลางและสวนภูมิ

ภาคจะเปนหนวยงานที่รับผิดชอบในภารกิจระดับมหภาค และทําหนาที่สงเสริม สนับสนุน และ

กํากับดูแลการดําเนินงานของราชการบริหารสวนทองถิ่น (เทาที่จําเปน)

2

ประการที่สาม หลักประสิทธิภาพการบริหารขององคกรปกครองสวนทองถิ่น กลาวคือ ใน

การกระจายอํานาจตองคํานึงถึงการเพิ่มขีดความสามารถ และประสิทธิภาพในการบริหารงานของ

องคกรปกครองสวนทองถิ่น เพื่อเปนหลักประกันวาประชาชนในทองถิ่นจะไดรับการบริการ

สาธารณะที่มีคุณภาพ และไดมาตรฐาน ดังนั้น จําเปนอยางยิ่งที่องคกรปกครองสวนทองถิ่นจะ

ตองเรงพัฒนาประสิทธิภาพในการบริหารจัดการ ตลอดจนการเรงสงเสริมใหประชาชนในทองถิ่น

ไดมีสวนรวมในการบริหารทองถิ่น สนับสนุน และตรวจสอบการดําเนินงานขององคกรปกครอง

สวนทองถิ่นอยางจริงจังและตอเนื่อง

จากหลักการซึ่งเปนกรอบความคิดสําคัญของแผนการกระจายอํานาจใหแกองคกรปกครอง

สวนทองถิ่น จะเห็นไดวาแผนดังกลาวไดแบงสาระสําคัญออกเปน 3 สวน กลาวคือ

สวนที่ 1 กลาวถึง เหตุผล ความจําเปน การกําหนดวิสัยทัศน วัตถุประสงค และเปาหมาย

ของการกระจายอํานาจ

สวนที่ 2 กลาวถึง แนวทางการกระจายอํานาจ โดยกําหนดแนวทางของการถายโอนภาร

กิจของรัฐใหแกองคกรปกครองสวนทองถิ่น ตามมาตรา 30 ของพระราชบัญญัติกําหนดแผนและ

ขั้นตอนการกระจายอํานาจ ฯ โดยการกําหนดความหมายของภารกิจที่จะถายโอน และหลักการทั่ว

ไปในการถายโอนภารกิจใหแกองคกรปกครองสวนทองถิ่น ซึ่งประกอบดวยหลักการทั่วไปจํานวน

18 ขอ การกําหนดรูปแบบการถายโอนและเงื่อนระยะเวลาการถายโอน การกําหนดกลุมภารกิจที่จะ

ตองถายโอน จํานวน 6 ดาน ไดแก

‰ ดานโครงสรางพื้นฐาน

‰ ดานงานสงเสริมคุณภาพชีวิต

‰ ดานการจัดระเบียบชุมชน สังคม และการรักษาความสงบเรียบรอย

‰ ดานการวางแผน การสงเสริมการลงทุน พาณิชยกรรมและการทองเที่ยว

‰ ดานการบริหารจัดการ และการอนุรักษทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดลอม

‰ ดานศิลปะ วัฒนธรรม จารีตประเพณีและภูมิปญญาทองถิ่น

สวนที่ 3 เปนสวนที่มีสาระสําคัญในการกําหนดแนวทางการพัฒนาระบบบริหารเพื่อรอง

รับการกระจายอํานาจ และการเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารขององคกรปกครองสวนทองถิ่น กลาว

คือ มีการกําหนดแนวทางการกระจายอํานาจทางการเงิน การคลังและงบประมาณ ทั้งในดานการ

ปรับปรุงรายไดขององคกรปกครองสวนทองถิ่น ตลอดจนมาตรการเสริมสรางวินัยทางการเงินและ

การคลังของทองถิ่น แนวทางการถายโอนบุคลากรและการบริหารงานบุคคลสวนทองถิ่น แนวทาง

การพัฒนาระบบการตรวจสอบ และการมีสวนรวมของประชาชน แนวทางการปรับปรุงประสิทธิ

3

ภาพการบริหารจัดการองคกรปกครองสวนทองถิ่น ทั้งในดานการเตรียมความพรอม การปรับ

โครงสรางภายในขององคกรปกครองสวนทองถิ่น การปรับปรุงระบบการวางแผน ติดตาม ตรวจ

สอบ และรวบรวมขอมูล ตลอดจนการเพิ่มขีดความสามารถของบุคลากรและผูบริหารทองถิ่น

แนวทางในการปรับปรุง พัฒนากฎหมายและแนวทางการสรางกลไกในการกํากับดูแลการกระจาย

อํานาจในระยะยาว

วิสัยทัศนและเปาหมายการกระจายอํานาจ

แผนการกระจายอํานาจใหแกองคกรปกครองสวนทองถิ่น พ.ศ. 2543 ไดกําหนดวิสัยทัศน

จังหวะกาวของการกระจายอํานาจไวเปน 3 ชวง กลาวคือ ในชวง 4 ปแรก (พ.ศ. 2544 - 2547) ซึ่ง

นับระยะเวลาที่พระราชบัญญัติกําหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอํานาจฯ กําหนดไวใหมีการ

ถายโอนภารกิจที่ซับซอน จะพนชวงของการปรับบทบาทขององคกรปกครองสวนทองถิ่นและ

บริหารราชการสวนกลางและสวนภูมิภาค โดยที่ภารกิจบริการสาธารณะจํานวนหนึ่งจะถายโอนไป

ใหองคกรปกครองสวนทองถิ่นเปนผูดําเนินการ ในขณะที่สวนราชการบริหารสวนกลางและสวน

ภูมิภาคจะทําหนาที่สนับสนุน สงเสริมการดําเนินงานของทองถิ่น ตลอดจนการกํากับ ดูแล จัดการ

การบริการสาธารณะเหลานั้นใหไดมาตรฐาน เพื่อเปนหลักประกันตอประชาชน

หลังจากระยะเวลา 4 ปแรกสิ้นสุดลง จนถึงระยะเวลาการถายโอนในปที่ 10 (พ.ศ. 2548 -

2553) การกระจายอํานาจการจัดบริการสาธารณะตางๆ ใหแกองคกรปกครองสวนทองถิ่นจะดําเนิน

การแลวเสร็จ ประชาชนจะไดรับการจัดบริการสาธารณะที่ตอบสนองความตองการไดมากขึ้น

และประชาชนจะเขาไปมีสวนรวมในการดําเนินงานขององคกรปกครองสวนทองถิ่นสูงขึ้น และ

หลังจากปที่สิบ (พ.ศ. 2544 เปนตนไป) องคกรปกครองสวนทองถิ่นจะเปนองคกรหลักในการ

บริหารจัดการงานบริการสาธารณะแกประชาชนในทองถิ่น สวนหนวยงานราชการซึ่งสังคมราช

การบริหารสวนกลางและสวนภูมิภาคจะเปลี่ยนบทบาทมาเปนผูสนับสนุนการดําเนินงานอยางแท

จริง และการปกครองสวนทองถิ่นจะเปนการปกครองของประชาชนในทองถิ่นเอง

จากวิสัยทัศนดังกลาว ไดมีการกําหนดเปาหมายของแผนการกระจายอํานาจฯ ไวใน 4

ประการสําคัญคือ

 

ประการแรก ตองจัดใหมีการถายโอนภารกิจในการจัดบริการสาธารณะใหองคกรปกครอง

สวนทองถิ่นที่มีความพรอมใหสามารถดําเนินการไดภายใน 4 ป เวนแตในกรณีที่ตองการการ

สนับสนุนเพื่อเพิ่มขีดความสามารถของทองถิ่นกอน อาจมีชวงระยะเวลาเปลี่ยนผานไดอีก 6 ป รวม

เปน 10 ป

4

ประการที่สอง ตองกําหนดแนวทางการจัดสรรรายไดใหแกองคกรปกครองสวนทองถิ่นให

เปนไปตามกรอบกฎหมายและสอดคลองกับภารกิจที่ถายโอนไป กลาวคือ ตองจัดสรรใหองคกร

ปกครองสวนทองถิ่น มีรายไดไมนอยกวารอยละ 20 ของรายไดรัฐบาลในป พ.ศ. 2544 และเพิ่ม

ขึ้นอยางตอเนื่อง เพื่อใหองคกรปกครองสวนทองถิ่นมีรายไดไมนอยกวารอยละ 35 ของรายไดรัฐ

บาลในป พ.ศ. 2549

ประการที่สาม ตองกําหนดแนวทาง วิธีการ ในการถายโอนบุคลากรจากหนวยงานของรัฐ

ไปใหองคกรปกครองสวนทองถิ่นตามภารกิจที่เปลี่ยนแปลงไป รวมทั้งเรงสรางระบบบริหารงาน

บุคคลทองถิ่นเพื่อรองรับการถายโอนดังกลาว

ประการที่สี่ เรงรัดปรับปรุงแกไขกฎหมาย และระเบียบที่เกี่ยวของเพื่อใหองคกรปกครอง

สวนทองถิ่นสามารถรับการถายโอนภารกิจและอํานาจหนาที่ได และใหองคกรปกครองสวนทอง

ถิ่นสามารถบริหารงานไดอยางมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

จากเปาหมายทั้ง 4 ดานของการกระจายอํานาจมีความจําเปนอยางยิ่งที่ตองเรงดําเนินการให

สอดคลองกันในแตละจังหวะกาวของการกระจายอํานาจทั้งในดานการถายโอนงาน งบประมาณ

บุคลากรและกฎหมาย ทั้งนี้เพราะความตอเนื่องของการกระจายอํานาจโดยรวม

แนวทางการถายโอนภารกิจและการจัดแบงอํานาจหนาที่ระหวางรัฐกับองคกรปก ครองสวนทองถิ่น

ตามที่พระราชบัญญัติกําหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอํานาจฯ ไดกําหนดอํานาจหนา

ที่ขององคกรปกครองสวน ทองถิ่นไวในมาตรา 16 มาตรา 17 และมาตรา 18 นั้น จะเห็นไดวาเปน

อํานาจหนาที่ในการจัดบริการสาธารณะที่มีขอบเขตกวางขวางกวาเดิม และในมาตรา 30 กําหนดให

มีการถายโอนงานบริการสาธารณะที่เปนการดําเนินการซ้ําซอนระหวางรัฐและ องคกรปกครองสวน

ทองถิ่นหรือภารกิจที่รัฐจัดใหบริการในเขตองคกรปกครองสวนทองถิ่นและ สงผลกระทบกับองค

กรปกครองสวนทองถิ่นอื่นหรือภารกิจที่เปนการดําเนินการตามนโยบายรัฐบาล ภารกิจทั้งหมดนี้

ตองถายโอนภายใน 4 ป (พ.ศ. 2544 – 2547) และอาจใหแตกตางกันไดแตไมเกิน 10 ป (พ.ศ. 2553)

ดังกลาวมาแลวขางตนดังนั้นแผนการกระจายอํานาจฯจึงไดใหความหมายของ “ภารกิจที่

ซ้ําซอน” วาหมายถึงภารกิจการใหบริการสาธารณะที่กฎหมายกําหนดใหรัฐหรือองคกรปกครอง

สวนทองถิ่นมีอํานาจหนาที่ในเรื่องเดียวกันและองคกรปกครองสวนท องถิ่นไดดําเนินการตาม

ภารกิจนั้นอยูแลว สวนความหมายของ “ภารกิจที่รัฐจัดทําในเขตองคกรปกครองสวนทองถิ่น”

หมายถึง ภารกิจการใหบริการสาธารณะที่กฎหมายกําหนดใหรัฐและองคกรปกครองสวน ทองถิ่นมี

อํานาจหนาที่ แตองคกรปกครองสวนทองถิ่นยังไมไดดําเนินการหรือไมเคยดําเนินการตาม ภารกิจ

นั้นมากอน และ “ภารกิจที่รัฐจัดดําเนินการในเขตองคกรปกครองสวนทองถิ่นและสงผลกระทบตอ

5

องคกรปกครองสวนทองถิ่นอื่น” หมายถึง ภารกิจการใหบริการสาธารณะที่กฎหมายกําหนดใหรัฐ

และองคกรปกครองสวนทองถิ่นมีอํานาจหนาที่ และรัฐดําเนินการในเขตองคกรปกครองสวนทอง

ถิ่นหนึ่งแลวมีผลกระทบเกิดขึ้นกับองคกรปกครองสวนทองถิ่นอื่นดวยแต อยูเฉพาะภายในเขต

จังหวัดไมครอบคลุมพื้นที่นอกเขตจังหวัด

หลักการทั่วไปในการถายโอนภารกิจจากรัฐสูองคกรปกครองสวนทองถิ่น

เพื่อเปนแนวทางในการถายโอนภารกิจตามกรอบกฎหมาย ซึ่งไดกําหนดลักษณะภาระกิจที่

ตองถายโอนใหองคกรปกครองสวนทองถิ่น รวมทั้งกําหนดหลักการทั่วไปในการพิจารณาถายโอน

ภารกิจไวรวม 18 ขอ โดยคํานึงถึงหลักเหตุผลทางวิชาการและขอเท็จจริงประกอบกับขอกําหนด

ตามกฎหมาย ซึ่งสามารถสรุปไดดังนี้

1) หลักการแบงความรับผิดชอบระหวางอํานาจหนาที่ของรัฐกับองคกรปกครองสวนท อง

ถิ่น และระหวางองคกร

ตามหลักเรื่องความรับผิดชอบ แผนการกระจายอํานาจฯ ไดกําหนดภารกิจที่ถือเปน

ประโยชนของคนสวนรวมของประเทศ ไดแก งานดานความมั่นคง การตางประเทศ การพิพากษา

คดี ตลอดจนงานดานการเงินการคลังของประเทศ เปนภาระของรัฐบาลสวนกลางที่ยังคงตอง

ดําเนินการตอไป สําหรับองคกรปกครองสวนทองถิ่นนั้นมีหนาที่รับผิดชอบโดยตรงในภารกิจที่

เกี่ยวของกับงานดานสงเสริมคุณภาพชีวิต การยกระดับคุณภาพชีวิต การใชอํานาจและการจัดบริการ

สาธารณะที่เกี่ยวของกับชีวิตประจําวันของประชาชนในทองถิ่น โดยเฉพาะงานดานโครงสรางพื้น

ฐาน นอกจากนั้น แผนการกระจายอํานาจฯ ไดจัดแบงอํานาจหนาที่ ภารกิจขององคกรปกครอง

สวนทองถิ่นแตละประเภทวาควรจะมีความรับผิดชอบแตกตางกันอยางไร ซึ่งโดยหลักการทั่วไป

ประการหนึ่งกําหนดวาภารกิจใดจะสงมอบใหกับองคกรปกครองสวนทองถิ่นใด หลักสําคัญ คือ

ผลที่เกิดขึ้นหรือผูไดรับประโยชนจากบริการสาธารณะนั้นตั้งถิ่นฐาน อยูในเขตพื้นที่ใด เชน ถา

บริการสาธารณะสงผลตอคนในเขตพื้นที่ทองถิ่นนั้นโดยเฉพาะ ก็จะถายโอนภารกิจดังกลาวใหโดย

ตรง เชน ถายโอนภารกิจใหองคการบริหารสวนตําบล (อบต.) หรือ เทศบาล แตภารกิจใดเปนภาร

กิจที่มีผลกระทบตอคนหรือกลุมคนมากกวาเขตพื้นที่หรือหนึ่งทองถิ่น ก็จะถายโอนภารกิจนั้นให

กับองคการบริหารสวนจังหวัด (อบจ.) เพื่อดําเนินการตอไป ดังนั้น โดยสรุปจะเห็นวาการจัดแบง

ภารกิจการใหบริการสาธารณะระหวางองคกรปกครองสวนทองถิ่น 2 ประเภท ถูกแบงโดยหลัก

ความรับผิดชอบในเรื่องของการจัดบริการสาธารณะ

6

2) หลักความสามารถขององคกรปกครองสวนทองถิ่น

นอกจากหลักการดังกลาวขางตน แผนการกระจายอํานาจฯ ยังไดคํานึงถึงหลักความ

สามารถขององคกรปกครองสวนทองถิ่นซึ่งเปนเรื่องความพรอมขององคกรปก ครองสวนทองถิ่น

แตละประเภท อยางไรก็ตามในแผนการกระจายอํานาจฯ นั้น เรื่องความพรอมขององคกรปกครอง

สวนทองถิ่นไมไดเปนเงื่อนไขของการที่จะมอบหรือไมมอบภารกิจนั้นๆ ใหองคกรปกครองสวน

ทองถิ่นดําเนินการ หากแตเปนเงื่อนไขในการกําหนดเงื่อนเวลาและความพยายามที่จะไปเพิ่มขีด

ความสามารถใหกับทองถิ่นในการจัดการ ฉะนั้น หากองคกรปกครองสวนทองถิ่นยังไมพรอมใน

การจัดการ จําเปนอยางยิ่งที่สวนราชการจะตองมีแผนพัฒนาความพรอมใหกับองคกรปกครอง สวน

ทองถิ่นเพื่อรองรับการจัดและใหบริการสาธารณะเหลานั้นได ฉะนั้น ขีดความสามารถจะไมใชมูล

เหตุและเงื่อนไขของการกําหนดวาภารกิจนั้น ๆ จะสามารถหรือไมสามารถถายโอนใหองคกร

ปกครองสวนทองถิ่นได

3) หลักการจัดโครงสรางขององคกรปกครองสวนทองถิ่น

นอกจากเรื่องหลักความสามารถขององคกรปกครองสวนทองถิ่นแลว ยังมีหลักการจัดโครง

สราง สภาพโครงสราง และการจัดองคกรขององคกรปกครองสวนทองถิ่นเพื่อรองรับการบริหาร

งานในอนาคตที่จะตองเปลี่ยนแปลงไป ทั้งนี้ เพราะมีภารกิจจํานวนหนึ่งไดถูกถายโอน และมอบ

หมายใหดําเนินการ ฉะนั้น หลักของการกระจายอํานาจที่สําคัญอีกประการหนึ่ง คือ การจัดโครง

สรางขององคกรปกครองสวนทองถิ่นเพื่อรองรับการกระจายอํานาจ และภารกิจใหม แตอยางไรก็

ตามในแผนการกระจายอํานาจฯ นั้น ไดกําหนดไวชัดเจนวาโครงสรางขององคกรปกครองสวนทอง

ถิ่นที่จะรองรับภารกิจใหมตองเพิ่มเติมโครงสรางเทาที่จําเปนเทานั้น ซึ่งเปนความพยายามทําใหองค

กรปกครองสวนทองถิ่นมีขนาดโครงสรางที่ไมใหญเกินไป อันจะกอใหการทํางานเกิดความทับ

ซอนหรือกลายเปนปญหาภาระคาใชจายดานบุคลากร ฉะนั้น การปรับโครงสรางใหมจะเปนโครง

สรางเทาที่จําเปน ซึ่งเปนงานหลักหรืองานพื้นฐานขององคกรปกครองสวนทองถิ่นเทานั้น แตหาก

ทองถิ่นใดมีความตองการที่จะจัดบริการสาธารณะในบางเรื่องที่เปนงาน เฉพาะ เชน งานดานทอง

เที่ยว องคกรปกครองสวนทองถิ่นสามารถที่จะดําเนินการเองได ดังนั้น องคกรปกครองสวนทอง

ถิ่นจึงไมจําเปนตองมีโครงสรางหลักที่เหมือนกันทั้งประเทศ ทั้งนี้ ขึ้นอยูกับความตองการหรือ

ความจําเปนในแตละพื้นที่เปนหลัก ฉะนั้น ในเรื่องหลักความสามารถจึงเปนเรื่องของการสราง

ความพรอม การเตรียมความพรอม และการจัดโครงสรางเพื่อการรองรับ

7

4) หลักของการเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดบริการ

หลักอีกประการหนึ่งที่เปนหลักสําคัญใน 18 ขอ ของแผนการกระจายอํานาจฯ ซึ่งใหความ

สําคัญกับหลักของการประหยัด ขนาดการลงทุนหรือการคํานึงถึงตนทุนในการใหบริการ การจัด

การบริการสาธารณะเมื่อถายโอนไปใหองคการบริหารสวนทองถิ่นดําเนินการ แทนแลวนั้น ตอง

พิจารณาดวยวาตนทุนสูงขึ้นมากนอยเพียงใด หากตนทุนสูงขึ้นมาก แนวทางที่ควรดําเนินการ คือ

ตองจัดบริการสาธารณะรวมกันระหวางทองถิ่น กิจกรรมบางประเภท หรืองานประเภทที่มีการถาย

โอนหรือสงมอบใหแกทองถิ่นนั้น บางกรณีทองถิ่นจําเปนตองสรรหายุทธศาสตรในการทํางาน

รวมกันใหมากขึ้น เพื่อใหขนาดของการลงทุนถูกลง

5) การสรางหลักประกันในการจัดบริการสาธารณะ

แผนการกระจายอํานาจฯ กลาวถึง การสรางหลักประกันในการจัดบริการสาธารณะ วาเมื่อ

ราชการบริหารราชการสวนกลางและสวนภูมิภาคยุติการใหบริการและสงมอบ บริการสาธารณะให

กับองคกรปกครองสวนทองถิ่นแลว สิ่งสําคัญซึ่งถือเปนหลักเกณฑทั่วไป คือ องคกรปกครอง

สวนทองถิ่นตองดําเนินการจัดบริการสาธารณะใหมีคุณภาพ และมีมาตรฐานสูงกวา หรือไมนอย

กวาการใหบริการของราชการสวนกลางและสวนภูมิภาคที่เคยดําเนินการ ฉะนั้น หลักประกันคุณ

ภาพการจัดบริการสาธารณะจึงเปนสิ่งจําเปนที่องคกรปกครองสวนทองถิ่นจะ ตองยึดถือ หลัก

เกณฑมาตรฐานของสวนของราชการ และมาตรฐานทางวิชาการจะเปนสิ่งที่กําหนดวาองคกรปก

ครองสวนทองถิ่นจําเปนจะตองดําเนินการใหบริการขั้นต่ําดานคุณภาพและ มาตรฐานอยางไร

6) กลไกการกํากับดูแล หรือการสงเสริม สนับสนุนองคกรปกครองสวนทองถิ่น

แผนการกระจายอํานาจฯ ไดใหความสําคัญกับภารกิจบางประการซึ่งตองการการดูแลเปน

พิเศษ และความสามารถในวิชาชีพเฉพาะ ภารกิจดังกลาวตองมีโครงสรางพิเศษในการดูแล ควบ

คุม และกํากับ ซึ่งในแผนการกระจายอํานาจฯ กําหนดไว 3 เรื่อง ไดแก การจัดบริการดานการ

ศึกษา การจัดบริการดานสาธารณสุขและการดูแล บริหารจัดการดานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่ง

แวดลอม ทั้งสามภารกิจถือวาเปนสิ่งที่ตองการความชํานาญเฉพาะดาน และการมองภาพรวมใน

ระดับจังหวัด จึงมีการเสนอโครงสรางของการกํากับและกําหนดนโยบายในรูปของคณะกรรมการ

ระดับพื้นที่จังหวัด โครงสรางดังกลาวถูกกําหนดไวในแผนยุทธศาสตรเพื่อชี้ใหเห็นวาภารกิจใด ที่

ตองการความรวมมือ ความสามารถพิเศษและตองการความชํานาญพิเศษเฉพาะดาน ตองมีคณะ

กรรมการฯ ชวยดูแลในระดับจังหวัด

8

รูปแบบการมอบหมายภารกิจหรือบริการสาธารณะในอนาคต

รูปแบบการมอบหมายภารกิจหรือบริการสาธารณะในอนาคตที่จะเกิดขึ้นนับแตป พ.ศ.

2545 และ พ.ศ. 2546 เปนตนไป มีอยู 3 รูปแบบ ไดแก

1) องคกรปกครองสวนทองถิ่นจะดําเนินการเอง

เมื่อรัฐบาลหรือสวนราชการยุติบทบาทการใหบริการสาธารณะ ซึ่งเปนบริการสาธารณะขั้น

พื้นฐาน ที่เกี่ยวของกับคุณภาพชีวิตและการจัดโครงสรางพื้นฐาน แลวถายโอนหรือสงมอบใหองค

กรปกครองสวนทองถิ่นดําเนินการเอง ซึ่งสามารถดําเนินการไดใน 3 รูปแบบ ไดแก

(1) ภารกิจที่องคกรปกครองสวนทองถิ่นรับมอบแลว ไมวาองคการบริหาร

สวนตําบล (อบต.) หรือ เทศบาล เมื่อรับโอนภารกิจตาง ๆ แลว สามารถ

บริหารจัดการดวยตนเองภายใตความสามารถของตนเอง

(2) ภารกิจที่ตองรวมกันดําเนินการระหวางองคกรปกครองสวนทองถิ่น เนื่อง

จากมีภารกิจบางประการอาจตองคํานึงถึงความรวมมือ ดังนั้น ภารกิจบาง

อยางตองมีลักษณะการทํางานรวมกันระหวางองคกรปกครองสวนทองถิ่น

ไมวาเปนองคกรปกครองสวนทองถิ่นประเภทเดียวกัน หรือเปนองคกรปก

ครองสวนทองถิ่นตางประเภทกัน

(3) ภารกิจที่องคกรปกครองสวนทองถิ่นตองดําเนินการเอง แตองคกรปก

ครองสวนทองถิ่นสามารถซื้อบริการ มอบหมายหรือจัดซื้อจัดจางใหเอก

ชนดําเนินการแทนได

9

2) องคกรปกครองสวนทองถิ่นกับหนวยงานราชการรวมกันดําเนินการ

ในการดําเนินการบริการสาธารณะบางภารกิจตองมีการปรับเปลี่ยน เชน การปรับบทบาท

ของราชการบริหารสวนกลางและสวนภูมิภาคกับองคกรปกครองสวนทองถิ่นใหม โดยทองถิ่นอาจ

จะเปนผูดําเนินการหลักในการดําเนินกิจการสาธารณะบางภารกิจ แตอีกหลายภารกิจยังคงอยูภายใต

การกํากับหรือการบริหารจัดการหรือการดําเนินงานของสวนราชการ ภารกิจประเภทนี้จะมีการแบง

บทบาทกันชัดเจนระหวางรัฐกับองคกรปกครองสวนทองถิ่น เชน รัฐรับผิดชอบ ดําเนินการบริหาร

จัดการในภารกิจใด ราชการสวนกลางและสวนภูมิภาคมีอํานาจเทาใด และองคกรปกครองสวนทอง

ถิ่นมีอํานาจเทาใด อยางไรก็ตามจะพบวาประเด็นซึ่งอาจเปนปญหา ไดแก ประเด็นเรื่องการทับซอน

ของอํานาจหนาที่ระหวางกฎหมายหลายฉบับ ฉะนั้น ในแนวทางของแผนการกระจายอํานาจฯ

และแผนปฏิบัติการ จะเปนตัวแบงขอบเขตอํานาจหนาที่ขององคกรปกครองสวนทองถิ่น กับสวน

ราชการเดิม

3) ภารกิจที่รัฐไมไดถายโอนไปแตองคกรปกครองสวนทองถิ่นสามารถดําเนินการ ได

ภารกิจบางประการไมไดมีการถายโอนใหกับองคกรปกครองสวนทองถิ่น เชน การจัดการ

ศึกษาระดับสูงกวาการศึกษาขั้นพื้นฐาน แตถาองคกรปกครองสวนทองถิ่นใดตองการจัดการศึกษา

ดังกลาวก็สามารถดําเนินการได เนื่องจากองคกรปกครองสวนทองถิ่นมีอํานาจหนาที่ในการจัดการ

ศึกษาอยูแลว แตทั้งนี้จะตองอยูภายใตการพิจารณามาตรฐานตามที่กระทรวงศึกษาธิการ เปนผู

กําหนด

แนวทางการพัฒนาเพิ่มประสิทธิภาพขององคกรปกครองสวนทองถิ่น

ดังที่ไดกลาวมาแลวขางตนวาแผนการกระจายอํานาจใหแกองคกรปกครอง สวนทองถิ่น

พ.ศ. 2543 ไดใหความสําคัญตอแนวทางการพัฒนาและเพิ่มประสิทธิภาพองคกรปกครองสวนทอง

ถิ่นเพื่อรองรับการถายโอนภารกิจและการกระจายอํานาจทั้งในระยะสั้นและ ระยะยาว แนวทางการ

พัฒนาและเพิ่มประสิทธิภาพดังกลาวสามารถสรุปได ดังนี้

10

1) แนวทางการเพิ่มประสิทธิภาพระบบการคลังทองถิ่น

ในการเพิ่มประสิทธิภาพระบบการคลังทองถิ่น แผนการกระจายอํานาจฯ ไดใหความ

สําคัญในประเด็นตาง ๆ ไว ดังนี้

(1) การพัฒนารายไดขององคกรปกครองสวนทองถิ่น

แผนการกระจายอํานาจฯ ไดกําหนดใหองคกรปกครองสวนทองถิ่น มีรายได

หลัก จาก 3 แหลง คือ

‰ รายไดภาษีทองถิ่นที่จัดเก็บเอง

‰ รายไดจากภาษีและคาธรรมเนียมที่รัฐจัดเก็บใหหรืออนุญาตใหเก็บ

เพิ่มเติม

‰ เงินอุดหนุน ทั้งในรูปเงินอุดหนุนทั่วไป และเงินอุดหนุนเฉพาะกิจ

จากแหลงรายไดทั้ง 3 แหลงขางตน แผนการกระจายอํานาจฯ ไดใหความสําคัญกับราย

ไดที่องคกรปกครองสวนทองถิ่นจัดเก็บเอง เนื่องจากจะมีสวนชวยสงเสริมความเปนอิสระในการ

บริหารงานขององคกรปกครองสวนทองถิ่น ดังนั้น องคกรปกครองสวนทองถิ่นจําเปนตองพัฒนา

ระบบการจัดเก็บภาษีทองถิ่นใหมีประสิทธิภาพมากขึ้น และพยายามแสวงหาภาษีใหมใหแกทอง

ถิ่น

(2) การจัดสรรรายไดใหแกองคกรปกครองสวนทองถิ่น

แมวาการเรงเพิ่มประสิทธิภาพทางดานภาษีทองถิ่นจะดําเนินการอยางเต็ม ที่

แลว องคกรปกครองสวนทองถิ่นยังจําเปนตองรับการจัดสรรรายไดในรูปแบบอื่น เชน เงินอุดหนุน

เพื่อใหองคกรปกครองสวนทองถิ่นมีรายไดเพียงพอกับรายจาย ดังนั้น เพื่อความเปนธรรมตอองค

กรปกครองสวนทองถิ่น การกําหนดสัดสวนการจัดสรรรายไดใหแกองคกรปกครองสวนทองถิ่น

ในแตละประเภท (องคการบริหารสวนจังหวัด เทศบาล องคการบริหารสวนตําบล เมืองพัทยา

และกทม.) จึงจําเปนตองพิจารณาจากภาระรายจาย (Expenditure) ขององคกรปกครองสวนทองถิ่น

แตละประเภทเปนหลัก

โดยการจัดสรรเงินอุดหนุนใหกับองคกรปกครองสวนทองถิ่นจะมีวัตถุประสง คหลัก 4

ประการ คือ

‰ เพื่อเปนหลักประกันใหองคกรปกครองสวนทองถิ่นแตละแหงสามารถจัด

บริการสาธารณะที่รับถายโอนมาไดอยางทั่วถึง เชน เงินอุดหนุนจะกําหนด

11

เปนภาระคาใชจายตอหัวของประชากรในการจัดบริการสาธารณะเรื่องหนึ่งๆ

แลวจัดสรรใหองคกรปกครองสวนทองถิ่นตามหนาที่ความรับผิดชอบ

‰ เพื่อลดชองวางของฐานะทางการคลังขององคกรปกครองสวนทองถิ่นแตละ

ประเภทและแตละระดับชั้น ทั้งนี้เนื่องจากองคกรปกครองสวนทองถิ่นแตละ

แหงอาจมีฐานะรายไดที่แตกตางกันมาก ดังนั้น จึงจําเปนตองมีการจัดสรรเงิน

อุดหนุนบางสวนเพื่อลดชองวางทางการคลังดังกลาว ซึ่งโดยทั่วไปจะอยูใน

รูปเงินอุดหนุนทั่วไป (General grant) ซึ่งจะจัดสรรตามจํานวนประชากรใน

เขตพื้นที่ขององคกรปกครองสวนทองถิ่นแตละแหง

‰ เพื่อเปนสิ่งจูงใจใหองคกรปกครองสวนทองถิ่นดําเนินกิจการบางอยางตาม

นโยบายของรัฐบาลในลักษณะใหองคกรปกครองสวนทองถิ่นใชงบประมาณ

สมทบ (Matching grant)

‰ เพื่อสงเสริมใหองคกรปกครองสวนทองถิ่นเพิ่มประสิทธิภาพการจัดหารายได

ทั้งในรูปภาษีทองถิ่น (Tax effort) และรูปแบบอื่นๆ โดยกําหนดใหเงิน

อุดหนุนสมทบในกรณีที่องคกรปกครองสวนทองถิ่นจัดหารายไดมีประสิทธิ

ภาพสูงขึ้น

(3) การสรางวินัยทางการคลังทองถิ่น

แผนการกระจายอํานาจฯ ไดกําหนดใหองคกรปกครองสวนทองถิ่น กําหนด

มาตรการเพื่อเรงสรางวินัยทางการเงินการคลังทั้งในดานรายไดและรายจาย ตลอดจนการเรงสราง

ความเขาใจแกประชาชนในทองถิ่นในการเขาไปมีบทบาทในการตรวจสอบการบริหาร การคลังของ

ทองถิ่นและสรางความเต็มใจในการเสียภาษีใหแกทองถิ่น ในสวนของรัฐ ตองมีการกําหนดมาตร

การในการกํากับดูแลการบริหารงบประมาณขององคกรปกครองสวนทองถิ่น ใหมีประสิทธิภาพ

ภายใตกรอบแหงความเปนอิสระของทองถิ่น

12

2) แนวทางการเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารขององคกรปกครองสวนทองถิ่น

แผนการกระจายอํานาจฯ ไดกําหนดแนวทางการเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารงานของ

องคกรปกครองสวนทองถิ่นไวอยางนอย 6 ประการ กลาวคือ

(1) การปรับโครงสรางขององคกรปกครองสวนทองถิ่น

องคกรปกครองสวนทองถิ่นทุกประเภทซึ่งไดรับมอบการถายโอนภารกิจใหม

จากสวนราชการ จําเปนตองมีการปรับปรุงโครงสรางเพื่อรองรับการกระจายอํานาจ ทั้งนี้โครง

สรางขององคกรใหมจะเปนโครงสรางที่มีมาตรฐานขั้นพื้นฐานเหมือนกัน กลาวคือ มีการเพิ่มขยาย

โครงสรางเทาที่จําเปน เพื่อใหองคกรปกครองสวนทองถิ่นสามารถบริหารงานภายใตภารกิจใหมได

และองคกรปกครองสวนทองถิ่นแตละแหง แตละประเภท ยอมมีอิสระที่จะปรับปรุงโครงสรางองค

กรไดตามความตองการในอันที่จะตอบสนองภารกิจที่ไดรับมอบหมายในแตละดาน รวมทั้งตองสง

เสริมใหรวมองคกรปกครองสวนทองถิ่นใหมีขนาดที่เหมาะสมในการดําเนินภาร กิจใหมีประสิทธิ

ภาพ และคุมคาการลงทุน

นอกจากนั้น ในการบริหารงานบริการสาธารณะบางเรื่อง ไดแก การจัดการศึกษา

การสาธารณสุข และการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม ซึ่งเปนการจัดบริการ

สาธารณะที่มีลักษณะเปนวิชาชีพเฉพาะและตองการการบริการที่มีเอกภาพใน ภาพรวมของจังหวัด

แผนการกระจายอํานาจฯ จึงไดกําหนดใหมีคณะกรรมการระดับพื้นที่ในเขตจังหวัด (Area board)

ทําหนาที่กําหนดนโยบายและมาตรฐานการจัดบริการสาธารณะเรื่องดังกลาวใน เขตจังหวัด รวมทั้ง

การจัดสรรทรัพยากรทางการบริหารและการกํากับดูแลการดําเนินงานขององคกรปก ครองสวนทอง

ถิ่น โดยมีองคประกอบเปนพหุภาคี ประกอบดวยผูแทนองคกรปกครองสวนทองถิ่น ผูแทนวิชาชีพ

ผูทรงคุณวุฒิ ผูแทนประชาชนและภาคประชาสังคม และกําหนดใหองคการบริหารสวนจังหวัดทํา

หนาที่เลขานุการของคณะกรรมการ ฯ

13

(2) การปรับระบบบริหารงานภายในองคกรปกครองสวนทองถิ่น

เพื่อใหองคกรปกครองสวนทองถิ่นสามารถรับภาระการจัดบริการสาธารณะ

ไดอยางมีประสิทธิภาพ แผนการกระจายอํานาจฯ ไดกําหนดใหมีการปรับปรุงระบบบริหารราชการ

ภายใน นับตั้งแตการพัฒนาระบบการจัดทําแผนพัฒนาทองถิ่นที่มีประสิทธิภาพและเป นยุทธ

ศาสตรการพัฒนาทองถิ่นระยะยาว รวมทั้งตองสอดคลองกับแผนพัฒนาจังหวัด ในลักษณะการ

ผนึกกําลังแบบองครวม

นอกจากนั้นองคกรปกครองสวนทองถิ่นจําเปนตองพัฒนาระบบการติดตาม

ประเมินผลการดําเนินงาน ระบบฐานขอมูลทองถิ่น ตลอดจนพัฒนาระบบบัญชี แบบ “พึงรับ – พึง

จาย” เพื่อแสดงความโปรงใสในการบริหาร และใหรับรูซึ่งสถานะทางการเงินขององคกรปกครอง

สวนทองถิ่นอยางแทจริง

(3) การเพิ่มขีดความสามารถของบุคลากรและผูบริหารทองถิ่น

แผนการกระจายอํานาจฯ กําหนดใหหนวยราชการที่มีการถายโอนภารกิจให

องคกรปกครองสวนทองถิ่นเรงรัดการเพิ่มขีดความสามารถของบุคลากรของอ งคกรปกครองสวน

ทองถิ่นใหสามารถปฏิบัติงานได รวมทั้งองคกรปกครองสวนทองถิ่นตองมีแผนการพัฒนา

ทรัพยากรบุคคลขององคกรปกครองสวนทองถิ่นอยางตอเนื่อง

ในสวนของผูบริหารทองถิ่น รัฐตองสนับสนุนใหมีสถาบันเพื่อดําเนินการ

พัฒนาบุคลากรขององคกรปกครองสวนทองถิ่น โดยใหความสําคัญกับการสรางความรู ความเขาใจ

ในเรื่องปรัชญา อุดมการณ แนวคิด และหลักการบริหารขององคกรปกครองสวนทองถิ่น ตลอดจน

การใชเทคโนโลยีตางๆ กอนเขารับตําแหนง

(4) แนวทางการสรางการมีสวนรวมของประชาชนตอองคกรปกครองสวน

ทองถิ่น

หัวใจสําคัญตอความสําเร็จในการกระจายอํานาจ คือ การที่ประชาชน ภาค

ประชาสังคม องคกรอาสาสมัครและภาคเอกชนเขามามีสวนรวมในการบริหารงานขององคกรปก

ครองสวนทองถิ่น ทั้งในรูปการสนับสนุนกิจกรรมและการดําเนินงานขององคกรปกครองสวนทอง

ถิ่น การเสนอความเห็น การตรวจสอบการทํางานขององคกรปกครองสวนทองถิ่น ดังนั้น แผนการ

กระจายอํานาจฯ จึงไดกําหนดใหกําหนดแนวทางการเปดโอกาสใหประชาชนเขามามีสวนรวมใน

กระบวนการตัดสินใจในดานนโยบายขององคกรปกครองสวนทองถิ่นและเขารับรู ตรวจสอบการ

14

ดําเนินงานขององคกรปกครองสวนทองถิ่น ซึ่งจะเปนการสงเสริมใหเกิดกระบวนการเรียนรูในการ

พัฒนาประชาธิปไตยขั้นพื้นฐานของชุมชนทองถิ่นอีกดวย

(5) การพัฒนาปรับปรุงกฎหมายใหสอดคลองกับการกระจายอํานาจ

เมื่อแผนการปฏิบัติการการกระจายอํานาจฯ มีผลบังคับใช รัฐจําเปนตองมีการ

ปรับปรุงแกไขและพัฒนากฎหมายที่เกี่ยวของ เพื่อใหการกระจายอํานาจสามารถดําเนินการไดอยาง

ตอเนื่องและรวดเร็ว นอกจากนั้นแผนการกระจายอํานาจฯ ยังไดกําหนดใหมีการแกไขหรือจัดใหมี

กฏหมายใหมที่ตองมีสาระที่เกี่ยวของกับประเด็นตอไปนี้ดวย กลาวคือ

‰ การปรับปรุงกฎหมายงบประมาณ เพื่อรองรับการจัดสรรเงินจาก

ภาครัฐไปสูองคกรปกครองสวนทองถิ่น

‰ การจัดใหมีกฎหมายวาดวยระบบงบประมาณทองถิ่นและระบบการ

ตรวจสอบทางการเงิน การคลัง ทั้งภายในและภายนอก

‰ การปรับปรุงกฎหมายเกี่ยวกับการกํากับดูแลของบริหารราชการสวน

กลางและสวนภูมิภาคใหมีประสิทธิภาพและเชื่อมโยงกับระบบศาล

ปกครองที่จัดตั้งขึ้น

‰ การปรับปรุงกฎหมายที่เกี่ยวของกับการปรับปรุงโครงสรางราชการ

บริหารสวนภูมิภาคใหสอดคลองกับความเปลี่ยนแปลง

‰ การจัดใหมีกฎหมายวาดวยการมีสวนรวมของประชาชนและความ

โปรงใสขององคกรปกครองสวนทองถิ่น

‰ การจัดใหมีกฎหมายที่เกี่ยวของกับการบริหารงานบุคคลเพื่อรองรับ

การถายโอนบุคคลากรจากหนวยงานของรัฐ

(6) การสรางระบบประกันคุณภาพบริการสาธารณะขององคกรปกครองสวนทอง

ถิ่น

เพื่อเปนหลักประกันในการจัดบริการสาธารณะที่มีคุณภาพแกประชาชน แผน

การกระจายอํานาจฯ ซึ่งไดกําหนดใหมีระบบประกันคุณภาพบริการสาธารณะขององคกรปกครอง

สวนทองถิ่น รวมทั้งการสงเสริมใหองคกรปกครองสวนทองถิ่นเรงพัฒนาคุณภาพการจัดบริการ

สาธารณะใหมีประสิทธิภาพสูงขึ้น

15

การดําเนินงานจัดทําแผนปฏิบัติการ

เพื่อใหการกระจายอํานาจฯ ตามแผนการกระจายอํานาจใหแกองคกรปกครองสวนทองถิ่น

พ.ศ. 2543 บรรลุวัตถุประสงคตามเจตนารมณของกฎหมาย ในมาตรา 32 แหงพระราชบัญญัติ

กําหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอํานาจ พ.ศ.2542 ไดกําหนดใหจัดทําแผนปฏิบัติการเพื่อ

กําหนดขั้นตอนการกระจายอํานาจตามแผนการกระจายอํานาจฯ โดยใหมีสาระสําคัญตางๆ ดังนี้

1) การกําหนดรายละเอียดของอํานาจหนาที่ในการใหบริการสาธารณะที่องคกรปกครอง

สวนทองถิ่นแตละแหงจะเปนผูดําเนินการ และในกรณีที่พนอํานาจหนาที่ที่เกี่ยวของกับองคกรปก

ครองสวนทองถิ่น และการดําเนินการของรัฐรวมกัน ใหกําหนดแนวทางวิธีปฏิบัติเพื่อใหเกิดการ

ประสานงานเพื่อประโยชนโดยรวม

2) การกําหนดหลักเกณฑและวิธีการจัดสรรสัดสวนภาษีและอากร ใหเพียงพอตอการ

ดําเนินงานตามอํานาจหนาที่กําหนดใหเปนอํานาจขององคกรปกครองสวนท องถิ่น โดยใหคํานึงถึง

ภาระหนาที่ของรัฐในการใหบริการสาธารณะเปนสวนรวมดวย

3) การกําหนดรายละเอียดเกี่ยวกับการเสนอใหแกไข หรือจัดใหมีกฎหมายที่จําเปนเพื่อการ

ดําเนินงานตามแผนการกระจายอํานาจใหแกองคกรปกครองสวนทองถิ่น

4) การจัดระบบบริหารงานบุคคลขององคกรปกครองสวนทองถิ่น โดยกําหนดนโยบาย

และมาตรการการกระจายบุคลากรจากราชการบริหารสวนกลางและสวนภูมิภาคไปสู องคกรปก

ครองสวนทองถิ่น โดยสรางระบบการถายเทกําลังคน และสรางระบบความกาวหนาสายอาชีพที่

เหมาะสม

ดังนั้น ในการกระจายอํานาจใหแกองคกรปกครองสวนทองถิ่นตามแผนการกระจาย

อํานาจฯ จึงเปนจุดเริ่มตนของพัฒนาการของการกระจายอํานาจของประเทศไทย ซึ่งตองการกลไก

และมาตรการที่จะพัฒนาขึ้นในอนาคตเพื่อใหการกระจายอํานาจบรรลุผลสําเร็จ โดยเฉพาะอยางยิ่ง

ตองการความเขาใจที่ตรงกันและความมุงมั่น เชื่อมั่นตอปรัชญาและคุณคาของการกระจายอํานาจ

จากทุกฝายที่เกี่ยวของ นับแตรัฐบาล สวนราชการ องคกรปกครองสวนทองถิ่นและประชาชนที่

พรอมจะรวมกันพัฒนาการการกระจายอํานาจโดยผานกระบวนการการเรียนรูที่ ตอเนื่องและมั่นคง